
3
minuten

Voor tandartsen adviseren we altijd gehoorbescherming op maat. Otoplastieken met een licht filter dempen het schadelijke geluid van de boor en andere apparaten, terwijl je collega's en de patiënt gewoon verstaanbaar blijven. Dat is het belangrijkste verschil met standaard wegwerpoordoppen, die het geluid vlak wegdrukken en zo het gesprek in de behandelkamer lastig maken. In dit artikel lees je waarom gehoorbescherming op maat in de praktijk verstandig is, wat de Arbowet erover zegt en welke uitvoering bij jou past.

Voor tandartsen, mondhygiënisten en assistenten is het risico op gehoorschade reëel. De boor, de afzuiging en andere apparaten maken samen meer lawaai dan je denkt. Metingen in tandartspraktijken laten geluidsniveaus zien van 70 tot 92 decibel, afhankelijk van de apparatuur en de behandeling. Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten bestempelt die als schadelijk.
Onderzoek van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) bevestigt dat beeld. Deze beroepsgroep loopt een verhoogd risico op lawaaislechthorendheid door het frequente en langdurige gebruik van de instrumenten. Langdurige blootstelling aan geluid boven 80 decibel kan je gehoor beschadigen. Hoe hoger het niveau, hoe korter de tijd die je gehoor het veilig verdraagt. Bij 85 decibel gaat schade dus sneller dan bij 80.
Het Arbobesluit kent voor lawaai twee grenzen die op de gemiddelde dagelijkse blootstelling slaan. Bij een daggemiddelde vanaf 80 decibel moet de werkgever gehoorbescherming beschikbaar stellen en voorlichting geven over de risico's. Vanaf 85 decibel is het dragen van gehoorbescherming verplicht en moet de werkgever aanvullende maatregelen nemen om de blootstelling te beperken.
Of die grens in jouw praktijk wordt gehaald, hangt af van de metingen. Daarom begint het altijd bij een goede RI&E met een geluidsmeting. Ben je zelf praktijkhouder? Dan draag je die verantwoordelijkheid voor je team en voor jezelf.
Standaard wegwerp-oordoppen dempen het geluid fors en over de hele linie. Als tandarts moet je je patiënt geruststellen, je assistent instrueren en subtiele veranderingen in het boorgeluid opmerken. Oordoppen die alles wegdrukken, staan dat in de weg.
Daar komt het comfort bij. Standaard oordoppen zittent na een paar uur onprettig en gaat schuiven. Otoplastieken zijn gegoten naar de vorm van jouw oor, blijven de hele dag zitten en dempen gericht in plaats van vlak. Dat is precies waarom op maat hier beter werkt dan een oplossing uit de winkel.
Otoplastieken met een verwisselbaar filter zijn de logische keuze. De otoplastiek zelf is de op maat gegoten basis, het filter bepaalt hoeveel en welk geluid wordt gedempt. Bij Seeh werken we met de Alpine WorkSafe. Deze otoplastieken hebben conefilters die je kunt afstemmen op de situatie.
Het filter kies je op basis van je werk. Boor je veel en zit je vaak dicht op de ultrasone scaler? Dan past een sterker filter. Doe je vooral controles en lichtere behandelingen, dan volstaat een lichter filter dat de scherpe pieken wegneemt en spraak ruim doorlaat. Het uitgangspunt blijft steeds hetzelfde: genoeg demping om je gehoor te sparen, genoeg doorlaat om te blijven communiceren.
Otoplastieken voor gehoorbescherming worden getest volgens de norm EN 352-2. Zo weet je dat de demping voldoet aan de Europese eisen voor gehoorbeschermers.
Het begint met een afdruk van je oor bij de otometrist. Die afdruk is de basis voor een otoplastiek die exact past. Daarna kies je samen het filter dat bij je werk hoort. Na productie krijg je een set die naadloos aansluit en die je jarenlang gebruikt, met filters die je vervangt wanneer dat nodig is.
Heb je snel bescherming nodig, bijvoorbeeld omdat een nieuwe medewerker start, dan is een versnelde levering mogelijk. Vraag ernaar bij je aanvraag, dan kijken we wat haalbaar is.
Zodra het daggemiddelde 80 decibel of meer bereikt, is de werkgever verplicht om gehoorbescherming beschikbaar te stellen. In dat geval liggen de kosten bij de praktijk, niet bij de medewerker. Ben je zelf praktijkhouder, dan is het een investering in je eigen gezondheid die je bovendien als bedrijfskosten kunt opvoeren. Ligt het geluidsniveau lager, dan is gehoorbescherming niet verplicht, maar nog steeds een verstandige preventieve keuze.
Vaak begint het met moeite om spraak te verstaan in een rumoerige ruimte, een piep of ruis in je oren (tinnitus) of het gevoel dat je de televisie steeds harder zet. Omdat het geleidelijk gaat, merkt je omgeving het soms eerder dan jij.
Nee. Lawaaislechthorendheid is blijvend. Na incidentele blootstelling kan je gehoor zich soms nog herstellen, maar bij herhaalde blootstelling verdwijnt die kans. Voorkomen is dus de enige echte oplossing.
Ja. Dat is juist het voordeel van een filter. Het dempt de schadelijke pieken van boor en scaler, terwijl spraak grotendeels doorkomt. Zo bescherm je je gehoor zonder dat het gesprek in de behandelkamer eronder lijdt.