Filters in otoplastieken: waarom de juiste demping belangrijker is dan de hoogste demping

Wat doet een filter in een otoplastiek precies?

Een otoplastiek bestaat uit twee onderdelen die elk hun eigen taak hebben. De otoplastiek zelf is op maat gemaakt naar een afdruk van de gehoorgang. Die zorgt voor de pasvorm en het draagcomfort. In de otoplastiek zit een klein kanaaltje met daarin het filter. Dat filter bepaalt hoeveel geluid er doorgelaten wordt.

Dat verschil is ook direct het belangrijkste verschil met een gewone oordop. Deze sluit het oor volledig af, terwijl een otoplastiek met filter juist gecontroleerd geluid doorlaat. Daardoor blijft spraak beter verstaanbaar en voelt het oor minder afgesloten. Omdat de pasvorm vastligt, kies je de demping dus niet met de otoplastiek, maar met het filter.

Waarom één standaardfilter niet voor iedereen werkt

Lawaai is niet overal hetzelfde. Een lasser hoort ander geluid dan een heftruckchauffeur. De bouwvakker krijgt korte harde pieken geluid te verwerken, terwijl een medewerker in de verpakkingsafdeling de hele dag een constant gebrom hoort.

Geluid verschilt in sterkte, maar ook in toonhoogte. Sommige machines maken vooral laag gebrom. Andere geven juist een hoge, scherpe toon. Filters dempen die tonen niet allemaal even sterk. Daarom vermelden fabrikanten naast de SNR ook de H, M en L waarden. Die geven aan hoe goed een filter hoge, middelhoge en lage tonen dempt.

‍

Het risico van te weinig demping

Gehoorschade ontstaat geleidelijk en is blijvend. Je merkt het pas als het te laat is. Het Arbobesluit legt de grens voor maatregelen bij 80 dB(A). Vanaf dat niveau moet je als werkgever gehoorbescherming beschikbaar stellen. Vanaf 85 dB(A) is dragen verplicht.

Wat veel mensen onderschatten, is hoe snel het risico oploopt. Bij 80 dB kun je ongeveer acht uur werken zonder gehoorschade. Bij elke 3 dB erbij halveert die tijd. Bij 83 dB is dat vier uur, bij 86 dB twee uur, bij 89 dB nog maar één uur. Een filter dat net een paar decibel te weinig dempt, maakt dus een groot verschil over een volledige werkdag.

Het risico van te veel demping

Hier gaat het in de praktijk vaak mis. De gedachte is logisch: meer demping betekent meer bescherming. Dat klopt op papier. Op de werkvloer werkt het anders.

Een te zwaar filter zorgt dat medewerkers collega's slecht verstaan. Ze horen waarschuwingssignalen minder goed, zoals een piepende heftruck of een alarm. Veel mensen voelen zich afgesloten van hun omgeving. Sommigen horen hun machine niet meer goed, terwijl ze aan het geluid juist horen of alles goed loopt.

Het gevolg is voorspelbaar. De otoplastiek gaat uit. Even om te overleggen, even om iets te controleren. Die korte momenten tellen op. Een otoplastiek die een kwartier per uur uit is, verliest een groot deel van zijn beschermende werking.

Daarom geldt als richtlijn dat het geluid dat na demping in het oor aankomt, tussen de 70 en 80 dB ligt. Hoger is onveilig. Lager is meestal onnodig en vergroot de kans dat medewerkers de bescherming niet dragen.

We helpen je altijd met kiezen

Bij Seeh begint elke otoplastiek met de vraag waar je medewerker werkt. We adviseren per functie over de juiste filterkeuze, op basis van de werkomgeving en de geluidsgegevens die je hebt. Het aanmeten gebeurt bij een van de ruim 400 Hans Anders locaties, dicht bij huis of werk. Bij aflevering controleren we of de otoplastiek goed afsluit. Zo weet je zeker dat de bescherming werkt zoals bedoeld.