6
minuten
Voor de meeste situaties is het antwoord eenvoudiger dan je denkt: gehoorbescherming op maat is de verstandigste keuze. Gehoorbescherming op maat (otoplastieken) is de enige vorm die betrouwbare bescherming combineert met een hoog draagcomfort. In dit artikel vergelijken we de verschillende soorten gehoorbescherming en lichten we stap voor stap toe hoe jij de keuze maakt die past bij jouw werksituatie.
De Arbowet stelt hele duidelijke grenzen. Zodra je medewerkers worden blootgesteld aan geluidsniveaus van 80 dB(A) of hoger, ben je als werkgever verplicht gehoorbescherming beschikbaar te stellen. Vanaf 85 dB(A) is het dragen ervan zelfs verplicht. Ter vergelijking: 80 dB(A) komt overeen met druk stadsverkeer en een voorbijrijdende vrachtwagen zit al op 85 dB(A). In de bouw, industrie en logistiek worden de maximale geluidsniveaus dus dagelijks bereikt of overschreden.
Voordat je een goede keuze kunt maken, moet je weten aan hoeveel geluid je medewerkers blootgesteld worden. De wettelijk verplichte Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) bevat een geluidsanalyse als geluidsniveaus boven de 80 dB(A) kunnen voorkomen. We raden aan om de metingen uit te laten voeren door een gecertificeerde arbodienst of veiligheidskundige. Zij brengen de piekwaarden en de gemiddelde blootstelling over een werkdag in kaart. Dit bepaalt welk dempingsniveau de gehoorbescherming moet bieden en daarmee welk type het meest geschikt is voor jouw situatie..
Er zijn vier gangbare typen gehoorbescherming voor de werkvloer: wegwerp oordoppen, hebruikbare oordoppen, oorkappen en gehoorbescherming op maat. Deze types gehoorbescherming verschillen in aanschafprijs, gebruiksgemak en de bescherming die ze in de praktijk bieden. Hieronder vind je een overzicht van de meest gebruikte vormen.
Een veelgemaakte misvatting is dat noise cancelling koptelefoons fungeren als gehoorbescherming. Dat is niet het geval. Active noise cancelling technologie dempt omgevingsgeluid electronisch voor luistercomfort, maar biedt geen gecertificeerde bescherming tegen schadelijke geluidsniveaus. Dit type koptelefoons dragen geen CE markering als persoonlijk beschermingsmiddel en voldoen niet aan de Europese norm EN 352. Op een werkvloer met verplichte gehoorbescherming is dit dus geen geldig alternatief.
Als medewerkers te weinig van hun omgeving horen, verhoogt dat juist de veiligheidsrisico's. Ze horen dan bijvoorbeeld geen waarschuwingssignalen meer. Otoplastieken zijn leverbaar met wisselbare filters. Een filter met lage demping is geschikt voor omgevingen met wisselend geluidsniveau waarbij communicatie belangrijk is. Een filter met hogere demping past bij continu lawaai op hoog niveau. De keuze hangt af van de SNR waarde die uit de meting van de RI&E volgt. Heb je vragen over welk filter geschikt is voor jouw situatie? Dan helpen onze specialisten je graag met het kiezen van de juiste filters.
De optimale gehoorbescherming op maat zakelijk verschilt per branche. Hieronder de meest voorkomende werksituaties.
Medewerkers in de bouw worden blootgesteld aan wisselende geluidsbronnen: van sloophamers en graafmachines tot compressoren en zagen. Otoplastieken met een middenfilter bieden hier de juiste balans tussen bescherming en communicatie, zodat collega's elkaar op de bouwplaats nog goed kunnen verstaan.
In fabrieken en productiehallen is de geluidsblootstelling vaak constant en hoog. Een langere werkdag in een lawaaiige omgeving vraagt om een hogere dempingswaarde en draagcomfort dat de hele dag standhoudt. Otoplastieken op maat zijn hiervoor de meest betrouwbare keuze.
Medewerkers in de logistiek werken afwisselend in rustige en lawaaierige zones, zoals laadperrons, sorteercentra en koelcellen. Wisselbare filters maken het mogelijk om de demping aan te passen aan de situatie. Oorkappen zijn hier minder praktisch, zeker bij het rijden van een heftruck of het dragen van een helm.
Zagen, freesmachines en schaafmachines produceren pieken in het hoge frequentiespectrum die bijzonder schadelijk zijn voor het gehoor. De blootstelling is vaak intensief en langdurig. Otoplastieken met een hogere dempingswaarde bieden hier de benodigde bescherming, zonder dat het comfort in de weg staat.
Het geluidsniveau van schrobmachines, stofzuigers en hogedrukreinigers wordt regelmatig onderschat. Omdat schoonmakers vaak alleen werken, is communicatie minder een vereiste. Lichte tot middelzware bescherming met een goede pasvorm volstaat en voorkomt dat medewerkers de oordoppen weglaten.
Het onderzoeksrapport Moe van geluid (2025) laat zien dat de helft van alle werkenden op kantoor zich ergert aan pratende collega’s, apparaten die herrie maken en bellende collega’s. Al deze hinderlijke geluiden leiden tot verschillende problemen op de werkvloer. Focus oordoppen op maat bieden hierbij uitkomst.
Gehoorbescherming op maat heeft een hogere aanschafprijs dan bijvoorbeeld wegwerp oordoppen. Maar bij goed onderhoud gaan otoplastieken meerdere jaren mee. De kosten per dag per medewerker zijn daarmee lager dan ze op het eerste gezicht lijken. Bovendien dalen de indirecte kosten: minder verzuim door gehoorklachten, minder aansprakelijkheidsrisico's en geen terugkerende aanschaf van wegwerpmateriaal. Gehoorbescherming op maat is geen kostenpost, maar een investering in de inzetbaarheid en gezondheid van je mensen.
Gehoorbescherming op maat is in vrijwel alle situaties waarin medewerkers structureel aan lawaai worden blootgesteld de beste keuze. Otoplastieken vullen alle drie de bepalende factoren goed in: een betrouwbare en gecertificeerde demping, een pasvorm die echt aansluit en draagcomfort dat hoog genoeg is om naleving te garanderen. Oorkappen hebben een plaats bij kortdurende blootstelling. Wegwerpoordoppen kunnen dienen als tijdelijke oplossing. Maar voor een duurzaam arbobeleid dat werkt, is gehoorbescherming op maat de investering die zichzelf terugverdient.
Vanaf 80 dB(A) ben je als werkgever verplicht gehoorbescherming beschikbaar te stellen. Vanaf 85 dB(A) is het dragen ervan verplicht. Dit geldt voor alle vormen van goedgekeurde gehoorbescherming, waaronder otoplastieken op maat. De basis voor deze verplichting is de Arbowet, aangevuld met het Arbobesluit en de Europese richtlijn 2003/10/EG.
Gewone wegwerpoordoppen zijn universeel van formaat en worden vaak verkeerd ingebracht, waardoor ze minder bescherming bieden dan de opgegeven dempingswaarde. Otoplastieken zijn op maat gemaakt op basis van een afdruk van de gehoorgang van de individuele drager. Dat geeft een betrouwbare afdichting, meer draagcomfort en de mogelijkheid om filters te wisselen op basis van de werksituatie.
Bij goed gebruik en jaarlijkse lektest gaan otoplastieken gemiddeld drie tot vijf jaar mee. Het kraakbeen in de gehoorgang verandert langzaam door de jaren heen, waardoor de pasvorm op termijn minder goed kan worden. De jaarlijkse afdichtingscontrole brengt dat tijdig in kaart.
Artikel door
Seeh is jouw partner in oog- en gehoorbescherming, met meer dan 20 jaar ervaring. Samen met Hans Anders helpen we bedrijven in Nederland en België eenvoudig aan oog- en gehoorbescherming op maat. Met onze oplossingen zorg je ervoor dat je medewerkers altijd veilig en comfortabel kunnen werken.
Deel dit artikel met je collega's
.svg)
